19 Ιουνίου, 2021
από Anarchy Press
195 προβολές


ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΧΕΤΥΠΟ ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

της CLARISSA PINKOLA ESTES

σελ. 624

Εκδ. κέλευθος

Αθήνα 2020

Γυναίκες-που-τρέχουν-με-τους-λύκουςΉταν τις μέρες των αποκαλύψεων των σεξουαλικών σκανδάλων, που όλοι ήξεραν ότι συνέβαιναν κοντά τους, μα πολύ-πολύ κοντά τους, αλλά κανείς δεν προχωρούσε στη δημοσιοποίησή τους, αφού «μάλλον τα θέλανε μωρέ», «σιγά μη δεν κουνούσαν την ουρά τους», και μετά «μα, τώρα τα θυμήθηκε;», «τι ακριβώς θέλει τώρα;», «περσινά ξυνά σταφύλια», «μα, συμβαίνουν τέτοια πράγματα το 2021;». Και όλοι μαζί κάνουν τους ανήξερους. Στην άλλη μεριά του πλανήτη, οι πολιτισμένοι κάνουν σεξοτουρισμό εδώ και δεκαετίες, επιλέγοντας μόνο παρθένες και ανήλικες κοπέλες· στην Αφρική ακόμη κάνουν κλειτοριδεκτομή σε κορίτσια που μπαίνουν στην εφηβεία· στην Ινδία παντρεύουν τις κοπέλες από τα 12 τους χρόνια και αποκτούν και παιδιά· σε μια από τις μεγάλες θρησκείες του πλανήτη επιβάλλεται στις γυναίκες η μπούργκα, οδηγώντας τες σε πολλές περιπτώσεις σε λιθοβολισμό έως θανάτου εάν παραβούν το νόμο ή στραβοκοιτάξουν κάποιον άντρα ή αντιμιλήσουν στον άντρα-ιδιοκτήτη.

Γενικά, η ανθρωπότητα ολόκληρη είναι εγκλωβισμένη με αυτό που στην καθομιλουμένη ονομάζουμε σεξ. Κατά έναν «μυστήριο» τρόπο έχει ονομαστεί-αναχθεί ως άλλο προπατορικό αμάρτημα που μας κατατρέχει, άντρες και γυναίκες, ως ανθρώπινο γένος, εδώ και αιώνες.

Φυσικά, έχουμε κάνει πολλά βήματα απελευθέρωσης ως προς αυτό το θέμα, μήπως, όμως, στην ουσία έχουμε δημιουργήσει απλά μια ωραία βιτρίνα στην οποία καθρεφτιζόμαστε όλοι, άντρες και γυναίκες, κρύβοντας ουσιαστικά το πρόβλημα πίσω από το καθρέφτη;

Κάτω από αυτούς τους προβληματισμούς έρχεται να ταράξει τα νερά και να μας εισάγει σε ένα μαγικό αρχετυπικό κόσμο το εξαιρετικό βιβλίο της Clarissa Pinkola Estès. Ο τίτλος του μας μεταφέρει σαν από θαύμα στην άγρια, απάτητη, αγνή φύση, ενώ ο υπότιτλος από την άλλη, μας παραπέμπει στην αρχετυπική ψυχολογία του Κ. Γκ. Γιούνγκ.

Η Clarissa Pinkola Estès, (γενν. 1945), είναι αμερικανίδα ποιήτρια, cantadora (=«φύλακας παλιών ιστοριών»), ψυχαναλύτρια ειδικευμένη στη μετατραυματική θεραπεία και αγωνίστρια στο πλευρό «όσων δεν έχουν φωνή». Μεγάλωσε στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, με ανθρώπους που προέρχονταν από πολλές και παλιές ευρωπαϊκές χώρες και από το Μεξικό. Μέλη της οικογενείας μου, γείτονες και φίλοι είχαν καταφθάσει τότε από την Ουγγαρία, τη Γερμανία, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία, τη Γιουγκοσλαβία, την Πολωνία, την Τσεχοσλοβακία, τη Σερβία, την Κροατία, τη Ρωσία, τη Λιθουανία, τη Βοημία, από το Χαλίσκο, το Μιτσοακάν και το Χουάρες, καθώς και από πολλά aldeas fronterizas, παραμεθώρια χωριά στα σύνορα Μεξικό, Τέξας και Αριζόνα. Ήταν άνθρωποι που δεν γνώριζαν γραφή και ανάγνωση, αλλά διατηρούσαν πλούσια προφορική παράδοση και είχαν τη σοφία που δίνει η φύση. Κληροδότησαν στην Εστές την προφορική παράδοση των μύθων, των ιστοριών και των αρχαίων θεραπευτικών τρόπων.

Ανοίγοντας το βιβλίο, διαβάζουμε από τον Πρόλογο:

Σοβεί όλων μας ο νόστος για το άγριο· ελάχιστα είναι τα αντίδοτά του που έχει καταφέρει να μας επιβάλει ο πολιτισμός. Μάθαμε να νιώθουμε ντροπή γι’ αυτή την πονετική λαχτάρα, αφήναμε τα μαλλιά μας μακριά για να κρύβουμε το συναίσθημά μας. Αλλά η σκιά της Άγριας Γυναίκας μάς ακολουθεί, παραμονεύει μέρα νύχτα, πάντα. Όπου κι αν είμαστε, η σκιά που καλπάζει πίσω μας είναι τετράποδη, αυτό είναι σίγουρο.

Σίγουρα, το 624 σελίδων βιβλίο δεν απευθύνεται μόνο σε γυναίκες. Το βιβλίο μιλάει για την παρθένα άγρια φύση του ανθρώπου και εστιάζει στη γυναίκα. Διαβάζουμε στην εισαγωγή:

Η άγρια ζωή και η Άγρια Γυναίκα τελούν υπό εξαφάνιση πλέον. Με την πάροδο του χρόνου, η ενστικτώδης φύση της θηλυκότητας λεηλατήθηκε, αναχαιτίστηκε και υπερδομήθηκε. Έπεσε θύμα κακομεταχείρησης για μεγάλες περιόδους, ακριβώς όπως η άγρια ζωή και οι άγριοι τόποι. Συχνά τους τελευταίους αιώνες της γυρνάμε την πλάτη, κι εκείνη εξορίζεται στο πιο φτωχό μέρος της Ψυχής. Στη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, οι πνευματικοί τόποι της Άγριας Γυναίκας λεηλατήθηκαν και πυρπολήθηκαν· τα λημέρια της ισοπεδώθηκαν και οι φυσικοί της κύκλοι υποχρεώθηκαν να ακολουθήσουν αφύσικους ρυθμούς, που ευχαριστούσαν άλλους.

Διόλου τυχαία, η παρθένα άγρια φύση του πλανήτη εξαφανίζεται, την ίδια ώρα που συρρικνώνεται και χάνεται η κατανόηση της εσωτερικής άγριας φύσης μας. …

Ζώντας και δουλεύοντας ως γιουνγκιανή ψυχαναλύτρια, ποιήτρια και cantadora, κατάλαβα ότι η φθίνουσα γυναικεία ζωτικότητα μπορεί να αποκατασταθεί εάν η «αρχαιολογική σκαπάνη του πνεύματος» ανασκάψει ενδελεχώς τα ερείπια του γυναικείου εσωτερικού κόσμου. …

Η ίδια μάς αποκαλύπτει ότι ο τίτλος του βιβλίου είναι καρπός της μελέτης της στη βιολογία της άγριας φύσης και συγκεκριμένα των λύκων. Ειδικότερα, μελετώντας τα είδη Canis lupus (γκρίζος λύκος) και Canis rufus (κόκκινος λύκος) ανακάλυψε πολλές αναλογίες με τη μελέτη της ιστορίας του γυναικείου φύλου, όσον αφορά το δυναμικό πνεύμα αλλά και τα βάσανα και των δύο τους.

Οι υγιείς λύκοι και οι υγιείς γυναίκες έχουν κάποια κοινά ψυχικά χαρακτηριστικά: οξυμένη διαίσθηση, παιχνιδιάρικο πνεύμα και μεγάλη ικανότητα αφοσίωσης. … είναι φιλοπερίεργες, πολύ ανθεκτικές και δυνατές. Βαθιά διαισθητικές… ικανές να προσαρμόζονται σε συνθήκες που διαρκώς αλλάζουν, μένουν αφοσιωμένες μέχρι τέλους και επιδεικνύουν μεγάλη γενναιότητα.

Κι όμως, και οι λύκαινες και οι γυναίκες κυνηγήθηκαν, βασανίστηκαν και κατηγορήθηκαν άδικα ότι προξενούν μεγάλα κακά, ότι δρουν ύπουλα, πάντα επιθετικά, και ότι αξίζουν λιγότερο από τους επικριτές τους. Έγιναν στόχος όσων θέλησαν να εξαφανίσουν καθετί ενστικτώδες, μέχρι να μη μείνει ίχνος του. …

Ήμουν τυχερή, μεγάλωσα στη Φύση. Οι κεραυνοί μού έμαθαν τον ξαφνικό θάνατο και τον εφήμερο βίο. Τα νεογέννητα ποντικάκια μού έδειξαν πώς η νέα ζωή γλυκαίνει το θάνατο. Τα μικρούτσικα απολιθώματα που έβγαζα από το παχύ χώμα με έκαναν να καταλάβω ότι ο τόπος μου είχε κατοικηθεί από πολύ, πολύ παλιά. … Μια λύκαινα που σκότωσε το κουτάβι της γιατί το είχαν πληγώσει με έμαθε τη σκληρή τέχνη της συμπόνιας και το γιατί πρέπει να αφήνουμε το ετοιμοθάνατο να πεθάνει. …

Η συγγραφέας, σε αυτό το βιβλίο μάς παρουσιάζει παραμύθια που φωτίζουν πλευρές της Άγριας Γυναίκας. Οι ιστορίες και οι μύθοι είναι κατά λέξη απομαγνητοφωνήσεις από αφηγήσεις και διαλέξεις που έδωσα. Τα παραμύθια παρουσιάζονται με κάθε λεπτομέρεια, και παραμένουν πιστά στην πρώτη τους, αρχετυπική μορφή.

Όπως διατείνεται η Κλαρίσα Εστές, οι ιστορίες αποτελούν φάρμακο που το μόνο που απαιτείται να κάνουμε εμείς είναι απλά να ακούμε. Οι ιστορίες περιέχουν το γιατρικό για να αποκαταστήσουμε ή να ξαναβρούμε τη χαμένη ψυχική δύναμη.

Μην μπορώντας να ξεδιαλέξουμε αποσπάσματα από την θαυμάσια Εισαγωγή, με την οποία η συγγραφέας προσπαθεί και κατά τη γνώμη μας καταφέρνει στο έπακρο να κεντρίσει το ενδιαφέρον μας, παραθέτουμε ένα δικό της όνειρο:

Κάποτε ονειρεύτηκα ότι έλεγα ιστορίες και ένοιωθα κάποιον να μου χαϊδεύει ενθαρρυντικά το πόδι. Κοιτάζοντας προς τα κάτω, είδα ότι ήμουν καβάλα στους ώμους μιας γριάς, που με κρατούσε σταθερά από τους αστραγάλους και μου χαμογελούσε.

Της είπα: «Όχι, όχι, εσύ έλα να κάτσεις στους ώμους μου. Εσύ είσαι η γριά κι εγώ η νέα».

«Όχι, όχι», επέμεινε αυτή, «έτσι ακριβώς πρέπει να γίνει».

Είδα ότι κι αυτή στεκόταν στους ώμους μιας γυναίκας πολύ πιο γριάς από την ίδια, κι εκείνη με τη σειρά της ήταν επάνω στους ώμους μιας πιο ηλικιωμένης γερόντισσας, που κι εκείνη καθόταν στους ώμους μιας γυναίκας με μακρυά ρόμπα, που καθόταν στους ώμους μιας άλλης ψυχής και πάει λέγοντας…

Πίστεψα τη γριά στο όνειρό μου όσον αφορά τον τρόπο που πρέπει να γίνονται τα πράγματα. Η δύναμη και το χάρισμα των δικών μου ανθρώπων, που προηγήθηκαν, με ωθούν στην αφήγηση των ιστοριών. Γνωρίζω εκ πείρας ότι η καθοριστική στιγμή σε μια ιστορία έλκει τη δύναμή της από την πανύψηλη στήλη της ανθρωπότητας, που μας ενώνει τον έναν με τον άλλο στον τόπο και τον χρόνο, ντυμένους με της εποχής μας τα ρούχα ή με κουρέλια ή εντελώς γυμνούς, πάντα όμως γεμάτους από ασπαίρουσα ζωή. Αν οι ιστορίες και το numen (=κατά τον Γιουνγκ η Ψυχική ενέργεια που φέρουν τα αρχέτυπα) τους έχουν μια και μόνη πηγή, αυτή είναι η μακρυά ανθρώπινη αλυσίδα…

Ακολουθούν Οι ιστορίες: Λα Λόμπα, Οι τέσσερις ραβίνοι, Ο Μπλαβογένης, Η Βασιλίσα, Μαναουί, Η γυναίκα Σκελετός, Το ασχημόπαπο, Ο λάθος ζυγώτης, Τα κόκκινα παπούτσια, Δέρμα της φώκιας, δέρμα της ψυχής, Η Γιορόνα, Το κοριτσάκι με τα σπίρτα, Οι τρεις χρυσές τρίχες, Βαυβώ: η θεότητα της κοιλιάς, Ο Ντικ το κογιότ, Η αρκούδα με το μισοφέγγαρο, Τα μαραγκιασμένα δέντρα, Η γυναίκα με τα χρυσαφένια μαλλιά, Η άχειρος Κόρη, Το τσίνορο του λύκου.

Η Κλαρίσα Πίνκολα Εστές ολοκληρώνει το πλούσιο σε εμπειρίες αυτό βιβλίο, συμπεραίνοντας ότι: … ύστερα από την εικοσαετή πρακτική μου με γυναίκες και άντρες, κατάλαβα ότι, άσχετα με την κατάσταση ή τη φάση της ζωής, πρέπει να έχουμε ψυχολογική και πνευματική δύναμη για να προχωρήσουμε με μικρές κινήσεις, αλλά και μεγαλύτερες, όταν αντιμετωπίζουμε τους σφοδρούς ανέμους που, από καιρού εις καιρόν, πλήττουν τη ζωή κάθε ανθρώπου.

Η δύναμη δεν έρχεται αφ’ ότου σκαρφαλώσουμε στη σκάλα ή στο βουνό, ούτε αφ’ ότου «το καταφέρουμε» –ό,τι κι αν αντιπροσωπεύει αυτό το «το». Είναι σημαντικό να ενδυναμώνουμε τον εαυτό μας για τους αγώνες μας – ειδικά κατά τη διάρκεια, αλλά και μετά, Και η πεμπτουσία αυτής της απαραίτητης δύναμης βρίσκεται στην προσοχή και τη φροντίδα της φύσης της Ψυχής.

Συσπείρωση Αναρχικών




Πηγή: Anarchypress.wordpress.com